Ponad połowa (56 proc.) rodziców dzieci w wieku 3-7 lat uważa, że to oni powinni odpowiadać za edukację finansową swoich pociech. Jak wskazują badania Fundacji Banku Millennium, w ciągu ostatnich pięciu lat wzrosło jednak także oczekiwanie wsparcia ze strony instytucji. Większe jest także zaangażowanie samych rodziców – aż 7 na 10 rozmawia ze swoją pociechą o pieniądzach. Edukacja finansowa staje się coraz bardziej obecna w codziennym życiu rodzin, w dużej mierze bazując na doświadczeniu i codziennych sytuacjach.

Jedynie 4 proc. rodziców uważa, że edukacja finansowa nie jest potrzebna przedszkolakom. Badani nie tylko deklarują odpowiedzialność, ale też realnie angażują się we wprowadzanie dzieci w świat finansów. 56 proc. uważa, że to rodzice powinni zajmować się edukacją finansową dzieci – to o 10 p. p. mniej niż w 2020 roku. Jednocześnie na znaczeniu zyskują inne podmioty. 40 proc. rodziców wskazuje na programy edukacyjne realizowane w przedszkolach (47 proc. w 2020 r.), a 22 proc. – na instytucje finansowe takie jak banki (14 proc. W 2020 r.). Rola organizacji pozarządowych wzrosła z 14 proc. do 17 proc., a wolontariuszy z 6 proc. do 11 proc. Widać więc wyraźną zmianę, od modelu, w którym odpowiedzialność spoczywała niemal wyłącznie na rodzicach, w kierunku bardziej współdzielonej roli różnych instytucji.

Jak wskazuje Paulina Wołosz-Sitarek, Członkini Zarządu Fundacji Banku Millennium: – Rodzice dostrzegają potrzebę wczesnej edukacji finansowej i rozumieją swoją kluczową rolę w tym procesie. Coraz częściej są również skłonni poruszać tematykę finansową w domu. Jednocześnie wskazywane przez nich przykłady metod nauczania sugerują, że wciąż potrzebują wsparcia - wiedza dotycząca sposobów wspierania edukacji finansowej dzieci w wieku przedszkolnym nadal może być ograniczona. Na tym etapie rozwojowym najlepiej sprawdzają się aktywności oparte na zabawie, które pozwalają w naturalny sposób przekazywać podstawowe pojęcia finansowe, adekwatnie do możliwości poznawczych najmłodszych.

Więcej rozmów i działania – rodzice uczą przede wszystkim w praktyce

Edukacja finansowa przedszkolaków najczęściej odbywa się przez codzienne sytuacje. 88 proc. rodziców deklaruje, że uczy dzieci rozsądnego wydawania pieniędzy, 86 proc. zachęca do oszczędzania, a 83 proc. angażuje je w życie domowe, np. poprzez wspólne zakupy. 82 proc. tłumaczy wartość pieniądza na konkretnych przykładach. 59 proc. pyta dziecko o zdanie przy podejmowaniu decyzji dotyczących wydatków.

Porównanie z 2020 rokiem pokazuje wyraźny wzrost zaangażowania rodziców. Częściej rozmawiają oni z dziećmi o finansach (71 proc. w 2025 r. vs 63 proc.), częściej zabierają je do banku (54 proc. vs 35 proc.) oraz zachęcają do zarabiania pieniędzy (52 proc. vs 36 proc.). Wzrósł również odsetek dzieci posiadających konto (48 proc. vs 33 proc.) oraz otrzymujących kieszonkowe (50 proc. vs 29 proc.). Jednocześnie znacząco spadł odsetek rodziców deklarujących, że spełniają wszystkie zachcianki dziecka (27 proc. vs 10 proc.), co może świadczyć o bardziej świadomym podejściu do wychowania finansowego.

Dostępność materiałów rośnie, ale nie jest równomierna

Ocena dostępności materiałów edukacyjnych dotyczących finansów jest umiarkowanie pozytywna. 44 proc. badanych uważa je za łatwo dostępne, podczas gdy 34 proc. twierdzi, że trudno je znaleźć. Wskazuje to, że wyzwaniem jest nie tyle brak materiałów, lecz ich widoczność i dostępność dla rodziców.

Dostosowanie materiałów dla dzieci z różnymi potrzebami

W przypadku dzieci z niepełnosprawnościami 38 proc. rodziców uważa, że materiały są dostosowane do ich potrzeb. W grupie rodziców dzieci z orzeczeniem odsetek ten wzrasta do 67 proc. (w tym 25 proc. wskazań „zdecydowanie tak”), jednak 18 proc. tej grupy zgłasza zastrzeżenia co do ich dopasowania. Pokazuje to, że choć sytuacja się poprawia, dostępność i dopasowanie materiałów nadal nie są równe dla wszystkich.

– Istotnym obszarem wymagającym zmian jest promocja przykładowych działań edukacyjnych kierowanych nie tylko do dzieci neurotypowych, lecz również do dzieci z zaburzeniami rozwojowymi. Specyfika funkcjonowania dzieci ze spektrum autyzmu czy z ADHD sprawia, że tradycyjne metody wspierania ich w tym zakresie często okazują się mało skuteczne. Taka sytuacja może prowadzić do szybkiego zniechęcenia zarówno dzieci, jak i ich rodziców, a w konsekwencji do utrzymywania się niskiego poziomu wiedzy i kompetencji finansowych, co w przyszłości utrudnia proces usamodzielniania się – podkreśla dr Małgorzata Chojak, Kierownik Laboratorium Badań nad Neuroedukacją na UMCS w Lublinie.

Choć rodzice przedszkolaków nadal postrzegają siebie jako głównych edukatorów, coraz wyraźniej widać rosnącą rolę instytucji oraz potrzebę systemowego wsparcia. Z jednej strony rodzice działają coraz aktywniej i częściej włączają dzieci w codzienne doświadczenia finansowe, z drugiej – oczekują prostych, dostępnych i praktycznych narzędzi, które ułatwią im tę rolę. Kluczowe staje się więc nie tylko to, kto uczy dzieci finansów, ale przede wszystkim jak skutecznie połączyć działania rodziców, edukacji i instytucji, aby wiedza przekładała się na realne kompetencje.

O badaniu

Badanie na zlecenie Fundacji Banku Millennium zrealizowane zostało przez niezależną agencję badawczą IBRiS z wykorzystaniem metody CAWI (Computer-Assisted Web Interview), polegającej na przeprowadzaniu ankiet online. W badaniu wzięło udział 1000 respondentów – rodziców dzieci w wieku przedszkolnym, tj. od 3 do 7 lat. Zbieranie danych odbyło się na przełomie grudnia 2025 roku oraz stycznia 2026 roku. Próba badawcza została dobrana w sposób umożliwiający uzyskanie wyników reprezentatywnych dla populacji rodziców dzieci w tym wieku. Uzyskane wyniki zostały zestawione z rezultatami analogicznego badania przeprowadzonego w 2020 roku, co pozwoliło na analizę zmian zachodzących w okresie pięciu lat. Warto podkreślić, że analizowany okres obejmował czas istotnych i nieprzewidywalnych wydarzeń społecznych oraz gospodarczych, które mogły mieć wpływ na postawy i opinie badanych.

O Fundacji Banku Millennium

Fundacja Banku Millennium, działając pod hasłem „Pomnażamy kapitał społeczny” od 35 lat wspiera projekty, które angażują do działania na rzecz społeczności lokalnych. W podejmowanych aktywnościach koncentruje się na trzech obszarach działań: edukacji finansowej, edukacji kulturalnej oraz promocji wolontariatu pracowniczego. Fundacja od dekady prowadzi działania edukacyjne, których celem jest oswajanie najmłodszych z podstawami finansów w sposób prosty, angażujący i dostosowany do wieku przedszkolnego. Program obejmuje warsztaty w przedszkolach, a także materiały edukacyjne w postaci książek, bajek, filmów, poradników dla rodziców i opiekunów. Warsztaty Finansowego Elementarza prowadzone są w całej Polsce, a ich scenariusze zostały opracowane tak, aby dzieci uczyły się poprzez zabawę, a przekazane do przedszkoli materiały edukacyjne mogą służyć dalszej nauce. Od 2016 roku do Fundacja Banku Millennium przeszkoliła ponad 100 000 dzieci w ramach warsztatów realizowanych w całej Polsce.

Więcej informacji można znaleźć na stronie: https://www.bankmillennium.pl/o-banku/fundacjalink otwiera się w nowym oknie

Pełen raport z przeprowadzonych badań: https://www.bankmillennium.pl/documents/d/guest/raport_2025-26_fundacji_bm_badanie_swiadomosci_rodzicowlink otwiera się w nowym oknie