Jak zarządzać ryzykiem walutowym?

Autor: Marcin Serafin, Kierujący Wydziałem Transakcji z Klientami w Departamencie Skarbu Banku Millennium

Polska branża mięsna, w szczególności drobiarska, od kilkunastu lat znajduje się w trendzie wzrostowym, który średniorocznie wynosi 7-8%. Za taki stan rzeczy odpowiada rosnący popyt, nie tylko na rynku krajowym, ale przede wszystkim coraz większa dynamika produkcji przeznaczonej na eksport. Analizy i raporty Komisji Europejskiej wskazują, iż w ciągu następnych 10 lat produkcja i spożycie drobiu w Europie znacznie wzrośnie. To bardzo dobrze rokuje dla polskich producentów, którzy dzięki znakomitej reputacji polskiego mięsa drobiowego mają szansę na zwiększenie dynamiki sprzedaży eksportowej.

Przy malejącym jednocześnie imporcie mięsa taka perspektywa oznacza, iż polska branża mięsna jest i będzie bardzo narażona na ryzyko wahań kursu walutowego. Dotyczy to w szczególności firm, których marża operacyjna oscyluje na granicy kilku punktów procentowych. Aby sprostać tym wyzwaniom, przedsiębiorcy coraz częściej korzystają z usług bankowych pomagających w zarządzaniu ryzykiem walutowym. Większość banków umożliwia zawieranie takich transakcji poprzez kanały elektroniczne. Korzystając z nich, firmy dokonują transakcji walutowych (w tym terminowych) mając dostęp do cen prosto z rynku międzybankowego, nawet dla małych nominałów (od 1000 EUR). Dzięki temu firmy działające na rynkach międzynarodowych mogą na bieżąco reagować na zmieniającą się sytuację, samodzielnie sprzedając i kupując waluty na konkurencyjnych warunkach.

Funkcjonowanie elektronicznych platform transakcyjnych opiera się na bardzo prostych zasadach. Przedsiębiorca może samodzielnie, w dowolnym miejscu i czasie, bez pośrednictwa dealera banku, kupować bądź sprzedawać waluty, zawierać transakcje zabezpieczające kurs itp. Zawieranie transakcji przez internet upraszcza i skraca czas operacji, umożliwia osiągnięcie pełnej kontroli nad ich przebiegiem, jak również nad pozycją walutową firmy oraz uzyskanie rynkowych cen transakcyjnych nawet dla niewielkich nominałów.

W branży drobiarskiej najpopularniejsze są transakcje terminowe typu Forward. Alternatywnym produktem, stanowiącym uzupełnienie dla najbardziej popularnych transakcji terminowych typu forward, są opcje walutowe. Ich konstrukcja jest zbliżona do klasycznego ubezpieczenia, gdzie nabywca polisy ubezpieczeniowej płaci składkę w zamian za ochronę przed zdarzeniami niepożądanymi. W przypadku opcji jest podobnie – nabywca opcji płaci bezzwrotną premię opcyjną, uzyskując ochronę przed niekorzystnymi wahaniami kursu walutowego.

To co różni opcje walutowe od transakcji terminowych typu forward, to niesymetryczny rozkład praw i obowiązków – nabywca opcji nabywa jedynie prawo, z którego skorzysta lub nie. W przypadku forwardów obie strony transakcji są zobowiązane do jej rozliczenia niezależnie od wahań kursu walutowego w przyszłości. Najistotniejszym czynnikiem wpływającym na atrakcyjność opcji walutowych jest ich cena, a obecne kwotowania rynkowe osiągnęły poziomy historycznych minimów z 2008 roku.